میکروبیولوژی دانشی است که درباره ریزسازواره ها یا جانداران بسیار ریز بحث و گفتگو میکند. جاندارانی که در میکروبیولوژی بیشتر بررسی میشوند شامل پروکاریوتها ( باکتری;ها)، ویروسها، و یوکاریوت;هایی مانند قارچ و تک سلولیها یا پروتوزوآها میباشد.

علم میکروبیولوژی از سال ۱۶۷۴ هنگامی که آنتوان لوون هوک، با عدسی شیشه ای خود دنیایی از موجودات ریز را در قطره آب برکه مشاهده کرد. در اواخر قرن ۱۷ نظریه تولید خودبخودی مورد بحث قرار گرفت. در این زمان بسیاری از دانشمندان از جمله فرانسیکو ردی، فکر می;کردند میکروارگانیسم;ها از مواد غیر زنده ایجاد شده اند. در سال ۱۷۶۶ اسپالانزانی نتیجه گرفت که میکروب;ها از هوای غیرسترون وارد محلولهای غذایی شده و آنها را فاسد می;کنند. دو ابرمرد دنیای علم که به کنار گذاشتن نظریه خلق;الساعه کمک شایانی کردند شیمیدان فرانسوی به نام پاستور و پزشک انگلیسی به نام تندال بود. در ۱۰۰ سال گذشته میکروب شناسان موفق به دریافت چند جایزه نوبل شده اند.

خاک یکی از مکانهای عمده ریزاندامگانها (میکروارگانیسمها) محسوب میشود. فراوانترین ریزاندامگان در خاک، باکتریها هستند. خاک باغچه در هر گرم محتوی میلیونها باکتری است. در جاهای عمیق تعداد آنها کاهش می یابد. قارچها به تعداد کمتر از باکتریها در خاک یافت میشوند. شاید مهمترین نقش میکروارگانیسمهای خاک، شرکت آنها در چرخههای بیو- ژئوشیمیایی است که به گردش برخی عناصر شیمیایی در طبیعت کمک کرده و آنها را قابل مصرف میسازد. میکروبیولوژیستها در این زمینه تحقیقات زیادی انجام داده;اند. خاک دارای باکتری های تثبیت کنندهً ازت میباشد که از جمله میتوان به ازتوباکتر و نیتروزموناس اشاره کرد. خاک همچنین حاوی میکروبهای بیماریزا است که عامل بیماری کزاز یعنی کلستریدیوم تتانی یکی از آنهاست .

مواد دارویی موادی هستند که برای درمان بیماریهای عفونی یا جلوگیری از وقوع بیماری بکار میروند. این مواد معمولاً از باکتریها و قارچها بدست میآیند و اخیرا برخی از آنها را در کارخانجات میسازند. از مواد شیمیایی هنگامی میتوان برای درمان بیماریهای عفونی استفاده کرد که دارای اثر سمی انتخابی باشند. یعنی ضمن متوقف کردن رشد یا نابودی عامل مولد بیماری، به سلول میزبان آسیبی نرسانند. علاوه بر سمیت انتخابی، داروها باید بتوانند به داخل بافتها و سلولهای میزبان نفوذ کننده و تغییری در مکانیزم دفاعی طبیعی میزبان بوجود نیاورند. از عوامل ضد میکروبی میتوان به آنتی بیوتیکها اشاره کرد.

ارتباط میکروبیولوژی با سایر علوم میکروبیولوژی یک علم کاربردی است که با بسیاری از شاخه های علوم رابطه نزدیک دارد. از جمله میتوان به ژنتیک، پزشکی، زیست;شناسی سلولی، انگل شناسی، قارچ شناسی پزشکی و بیوشیمی اشاره کرد.