همانطور كه می‌دانیم تابش به‌صورت انرژی و یا ماده حامل انرژی است و اگر ماده ای كه تحت واكنش قرار می‌گیرد، ارگانیسم زنده باشد، اثرات به هم كنش می‌تواند تا مرحله بیماری شدید و یا مرگ به بافت زنده آسیب برساند.

بشر از دیر باز ارتباطی ویژه با نور داشته است و همواره سعی داشته از این نعمت پروردگار بیشتر در زندگی خود استفاده نماید و با گذشت زمان دریافت، این نیروی خارق العاده قابلیتهایی فراوان دارد و كمر به كشف آنها بست و امروزه سعی كرده از این آفریده ایزد منان به عنوان فن‌آوری برتر در بخشهای مختلف علمی، صنعتی، ارتباطی، پزشكی و... استفاده نماید. به طور مثال در زمینه پزشكی از اشعه ایكس كه سرمنشایی از نور دارد جهت تشخیص و درمان بیماران استفاده می‌گردد.

همانطور كه می‌دانیم تابش به‌صورت انرژی و یا ماده حامل انرژی است و اگر ماده ای كه تحت واكنش قرار می‌گیرد، ارگانیسم زنده باشد، اثرات به هم كنش می‌تواند تا مرحله بیماری شدید و یا مرگ به بافت زنده آسیب برساند. مردم تا حدی به‌طور تصادفی به طبیعت زیان بخش تابش بر روی بافت زنده آگاهی یافتند. ابتدا سوختگیهای بر روی پوست كارگرانی كه تحت تابش قرار می‌گرفتند مشاهده شد و متاسفانه قبل از اینكه صدمات ناشی از تابش شناخته شود، مواردی از مرگ و جراحات شدید در اثر پرتو گیری اتفاق افتاد.‏

در سالهای) ۱۲۹۹/۱۹۲۰ (۲۵ سال پس از كشف پرتوهای) ‏ (X‏ بود كه معیارهای ایمنی برای كار با مواد پرتوزا پیشنهاد شد. و در سالهای ۱۳۰۹/۱۹۳۰ قوانینی جهت اطلاع از مقدار ماكزیمم سطوح مجاز پرتوگیری وضع شد به مقدار تابش معمولا به عنوان "دوز" اشاره می‌شود. نكته حایز اهمیت تشخیص تفاوت بین پرتوگیری و دز دریافتی است.  )برای حفاظت شخصی، پرتوگیری مورد توجه قرار می‌گیرد، در حالیكه برای صدمات زیست شناختی یا ساختمانی دز جذب شده حائز اهمیت است(.‏

دوز فیزیكی جذب شده پرتوها- ‏kvx‏ ۲۵۰برای ایجاد یك اثر معین دوز فیزیكی جذب شده توسط تابش مقایسه ای برای ایجاد اثر مشابه حداكثر پرتوگیری مجاز برای هر فرد را می‌توان بدون توجه به نوع تابش بر حسب ‏rem‏ بیان كرد.‏

دز بر حسب راد    :×‏rem = QF‏

 پرتو گیری تابش به دو طریق صورت می‌گیرد:
۱-  پرتوگیری خارج بدن یا البسه به طور مستقیم از یك چشمه.‏

‏۲-  پرتوگیری داخلی چشمه هایی كه از طریق استنشاق، فرو بردن و یا جذب وارد بدن شده اند.‏

‏پرتودهی یك سلول ممكن است باعث صدمهٔ هسته سلول یا اجزای دیگر آن شود. در این صورت ممكن است كه سلول از بین برود و یا كروموزمهای سلولی كه در حال تولید مثل هستند تغییر یابد و باعث تحول در سلول شود و این بدان معناست كه فرزندان كم و بیش معیوب خواهند بود و این عیوب ممكن است به نسلهای بعد منتقل شود). راهنمای حفاظت در مقابل تابش‏‎ NCRP‎‏ (راهنمای تابش برای پرتو گیری مجاز افرادی كه در نواحی تابش كار می‌كنند  برای افرادی كه بواسطه شغل خود در معرض تابش قرار می‌گیرند، به قرار زیر است :

‏۱- كل دوز دریافتی تمام بدن در طی سالها باید حداكثر برابر ‎‏)۵ ‏rem ‎‏ (باشد كه در آن ‏n‏ =عمر شخص است باید توجه كرد كه افراد كمتر از ۱۸ سال مجاز نیستند  ۱۸-‏‎ n در محلی كه در معرض تابش قرار دارد، كار كنند،
‏۲- دوز دریافتی نباید از ۵ ‏rem ‎‏ در سال تجاوز نماید،

‏۳- همچنین ماكزیمم پرتوگیری بجز برای پوست، دستها و ساعد نباید در مدت ۱۳ هفته از ۵ ‏rem ‎‏ بیشتر باشد.
قسمتهای خاصی از بدن می‌توانند تابش بیشتری دریافت دارند، ولی راهنما معمولاً برای تمام بدن در نظر گرفته شده است. در حال حاضر مسئله اساسی ایجاد حفاظت در مقابل

 ۱ - اشعه گامای اولیه

 ۲ - تابش ایجاد شده در نتیجه واكنشهای r ‏- ‏n‏ در حفاظ

۳-  نوترونهای سریع" است حفاظ در ساده ترین شكل، متضمن ایجاد فاصله و قرار دادن مواد بین اشعه و گیرنده تابش است.‏
اگر فاصله كافی بین شخص و چشمه وجود داشته باشد، شدت تابش به سطوح ایمن كاهش می‌یابد. با وجود این اگر ماده ای بین ما و چشمه قرار بگیرد می‌توان از امتیاز تضعیف ایجاد شده توسط ماده استفاده كرد.‏
با توجه به مطالب ذكر شده لزوم استفاده از تجهیزات حفاظتی در برابر تاثیرات مضر پرتوهای یونیزان روز به روز در حال افزایش است. در این راستا آژانس بین المللی انرژی اتمی ‏IAEA‏ با تدوین آیین نامه ها و راهكارهای اساسی در جهت استفاده درست و بی خطر از دستگاها و تجهیزات و منابع تولید كننده پرتوهای یونیزان و خطرناك كمك شایانی را در پیشگیری از اثرات پرتوها به عمل آورده است.‏

 همان‌طور كه گفته شد جهت مهار كردن اشعه ای كه در فضا انعكاس پیدا می‌كند، باید سرعت آنرا با استفاده از عناصری كه دارای عدد جرمی بالایی است به حد اقل برساند مانند عناصر طلا یا سرب كه البته با توجه به مقرون به صرفه بودن بیشتر از سرب استفاده می‌شود و به همین جهت در بخشهایی از مراكز درمانی مانند بخشهای رادیولوژی، آنژیوگرافی و اتاق عمل كه مستقیماً با اشعه سرو كار دارند برای حفظ امنیت اطرافیان در دیوارها و دربها در اطراف دستگاه از سرب استفاده می‌شود. اما پزشكان یا تكنسینی كه در داخل اتاق اشعه به سر می‌برند چه باید بكنند ؟ مشخصاً عوامل حفاظتی ویژه ای برای این افراد طراحی گردیده است. مثلا از پاراوانهای سربی و همچنین روپوشها و شیلدهای سربی جهت حفاظت در برابر اشعه استفاده می‌شود. در این راستا شركت نوید پرتو نما با داشتن سالها تجربه و كادری مجرب و متخصص در زمینه تولید، واردات و صادرات تجهیزات و لوازم رادیولوژی و پوشش‌های محافظ اشعه ‏X‏ افتخار دارد تا خود را به عنوان یكی از شركتهای مطرح در این عرصه به شما متخصصان، پزشكان و كارشناسان محترم كه در تماس با پرتوهای یونیزان خطرناك می‌باشید معرفی كند.

● شیشه سربی

یكی دیگر از مواردی كه لزوم استفاده آن در بخشهایی شامل دستگاه پرتوزا ضروری می‌نماید شیشه سربی است. در اینجا جهت آشنایی شما خوانندگان محترم با این محصول خلاصه ای از ساخت آنرا تشریح می‌نمائیم.‏
ابتدا سرب را در كوره‌های صنعتی به صورت مذاب درآورده، سپس آنرا درون مخازن پیستوله مانندی ریخته و با توجه به قطر و سایز مورد نظر میزان فشار و روزنه خروج عنصر را تنظیم می‌كنند تا آنرا به صورت غبار و گرده خارج كنند. به حجم غبار سرب نیز "مش" گفته می‌شود به طور مثال برای تولید سرب ۱/۰ با مش ۴۰۰، میزان فشار را تنظیم كرده سپس سرب را درون حوضچه‌های آب سرد اسپری می‌كند و تمام این گرده ها با همان اندازه و حجم سرد شده و به صورت خاك سرب در ته حوضچه جمع می‌گردد. بعد از جمع‌آوری خاك سرب، سیلیس را در مخازن دیگر ذوب كرده آن را به داخل قالب‌های مورد نظر با قطر و اندازه مشخص هدایت می‌كند و دوباره گرده‌های سرب را كه با اكسید سرب بی‌رنگ شده به گونه‌ای در فضا پخش می‌كنند كه به‌صورت یكنواخت و میزان مورد نظر در میان سیلیس ذوب شده قرار گیرد، بدین ترتیب پس از سرد شدن سیلیس، شیشه‌ای سربی با شفافیت بسیار بالا خواهیم داشت. البته این پروسه تولید در عین سادگی بیان بسیار پیچیده است و می‌بایست دقت عمل زیادی را در تولید آن به‌كار گرفت. از معروف‌ترین كمپانی‌هایی كه این كالا را با كیفیتی بی نظیر در جهان تولید می‌كند كمپانی ‏SCHOTT‏ آلمان را می‌توان نام برد. لازم به ذكر است این كمپانی آلمانی دارای استانداردهای معتبر و قابل اطمینان زیادی از جمله ‏CE،TUV‏ و... است.بیمارستان‌ها و مراكز تخصصی زیادی در حال حاضر در ایران از این شیشه‌های سربی در بخشهای خود استفاده می‌كنند و تا كنون هیچ شواهدی مبنی بر عدم كیفیت این شیشه‌ها گزارش نشده است. استفاده از این شیشه‌های سربی در بخش ها باعث می‌شود كه علاوه بر توانایی عبور نور، جلوی عبور اشعه ایكس را بگیرد.‏

میزان سرب استاندارد جهت شیشه‌های سربی كه مورد تائید سازمان انرژی اتمی ایران میباشد ۲ میلیمتر است كه شیشه‌های سربی وارد شده از كمپانی ‏SCHOTT‏ آلمان دارای ۱/۲ میلیمتر سرب است.‏

● روپوش و اپرون‏
روپوشها و اپرون‏های سربی از دیگر پوشش‌های حفاظتی در برابر اشعه است كه توسط كاربران و یا بیماران مورد استفاده قرار می‌گیرد. روپوشهای سربی مكانیزم ساختاری شبیه به شیشه سربی دارد اما با توجه به این مسئله كه روپوش را خود شخص باید استفاده كند و گاه تا ساعت‌ها باید آنرا به تن داشته باشد. میزان وزن و انعطاف پذیری آن بسیار مهم است. و علاوه بر آن چون این نوع شیلدهای سربی جهت محافظت در برابر اشعه متفرق شده استفاده می‌شود. استاندارد میزان سرب تعریف شده از طرف سازمان انرژی اتمی ایران ۵/۰ میلیمتر است. میزان سربی كه در لاستیك قرار می‌گیرد بستگی به اكیوالان لاستیك دارد یعنی هر چه كیفیت حجم لاستیك بالاتر باشد میزان جرم بیشتری را قبول می‌كند. به طور مثال هنگامی كه لاستیك مذاب جهت نورد شدن به داخل دستگاه ریخته می‌شود و از بین غلطكها عبور می‌كند چنانچه اكیوالان قطر لاستیك ۱ میلی متر باشد فاصله غلطكها به آن میزان تنظیم می‌شود و به همان میزان به آن خاك سرب اضافه می‌شود. بالاترین مكانیزمی كه در ایران به آن دست یافته‌اند ۱۳/۰ اكیوالان برای ۷۵/۰ میلی متر است.در صورتی كه این مكانیزم در خارج از كشور ۵/۰ اكیوالان برای ۱ میلی متر سرب است. سپس با توجه به این ضخامت می‌توان از قطر كمتری از لاستیك استفاده كرد در نتیجه وزن روپوش تولید شده كمتر و انعطاف آن بیشتر خواهد شد.‏

البته امروزه در كشور‌های اروپایی از لاستیكهایی با ساختاری سبك و كیفیت بالا بیشتر استفاده می‌شود كه قیمت بالایی دارد اما شخص استفاده كننده بسیار با آن راحت بوده و می‌تواند به راحتی با آن كار نماید.‏

از جمله این كمپانی‌های اروپایی ‏Dr.Goos‏ و‏CAWO‏ و ‏MAVIG‏ از كشور آلمان و ‏Am r ay ‎‏ از كشور ایرلند است. كه نوعی لاستیك سربی بسیار سبك با نام ‏Supra Light‏ استفاده می‌نمایند.

‏ نسل جدید روپوشهای محافظ در برابر اشعه ‏X‏ روپوشهای بدون سرب است كه از یك لایه لاستیك حاوی آلومینیم، صفحه ای كه با مغناطیس باردار شده و پلی اتیلن ساخته شده است. در این شیلدها ابتدا لاستیك حاوی آلومینیم اشعه را جذب و از طریق لایه مغناطیسی، اشعه منحرف می‌گردد و توسط محیط جذب می‌گردد كه به علت داشتن چنین ساختمانی بسیار سبك و قابل انعطاف است.

● عینک

عینك‌ها از جمله پوشش‌های دیگری است كه درتمام بخشهایی كه در دستگاه‌های تولید كننده اشعه ایكس در آن قرار دارد باید توسط كاربران استفاده شود.‏

نسل دیگری از این محصول عینكهایی است كه در قاب كنار عینك نیز سرب به‌كار رفته است و معمولاً در آنژیوگرافی و اتاق عمل استفاده می‌شود. شركت نوید نماینده انحصاری چند شركت آلمانی از جمله ‏CAWO‏ و همین‌طور چند كمپانی آمریكایی جهت عینك‌های سربی از این نمونه است.‏

 سنبه نشان وسيله است براي علامت گذاري و نشان زدن محل مركز سوراخ ها ، استقرار پايه پرگار، مشخص كردن امتداد خطوطي كه با سوزن خط كش روي قطعه كار كشيده مي شود و...جنس سنبه نشان از فولاد ابزار سازي است و بايد از جنس قطعه كار سخت تر باشد تا بتوان به كمك آن بر روي كار اثري برجاي گذاشت.

زاويه نوك يا راس سنبه نشان را معمولاٌ 60 درجه انتخاب مي كنند.

 ساختار اين وسيله به صورت فولاد يك تكه قالب گيري شده و شامل 3 بخش نوك ، قسمت مخروطي ، بدنه و سر مي باشد.

نوك مخروطي سنبه نشان به صورت قرينه سنگ زده مي شود تا زاويه راس مخروط آن به منظور نشان زدن مركز سوراخ يا قرار گرفتن سر مته و ايجاد حفره كوچك بر روي سطح فلز معمولاٌ زاويه 60 درجه باشد.

بیاین توی این سال جدید برای هم دعا کنیم:

خدایا همه مریضارو شفای خیر بده .غصه رو از دلها دور کن و بهمون فکری پر از آرامش بده .آمین

خدای مهربون آسمون، نمی دونم رنگ چند تا بهار دیگرو می بینیم اما همینکه هنوزم فرصت زنده بودن رو بهمون دادی و داریم نفس می کشیم ازت ممنونیم. بخاطر تموم اون چیزایی که بهمون دادی و تموم اون چیزایی که بهمون ندادی ازت ممنونیم. امیدواریم اونقدر لیاقت داشته باشیم که بتونیم از نعمت هایی که بهمون دادی درست استفاده کنیم و قدرشو بدونیم.

 به‌ استناد ماده‌ 48 قانون‌ كار مصوب‌ سال‌ 1338 مجلسين‌ شوراي‌ ملي‌ و سنا شخصيت‌هاي‌ حقيقي‌ يا حقوقي‌ كه‌ بخواهند كارگاه‌ جديدي‌ احداث‌ نمايند و يا كارگاه‌هاي‌ موجود خود را توسعه‌ دهند مكلف‌ اند قبل‌ از شروع‌ بكار برنامه‌ و نقشه‌هاي‌ ساختماني‌ و طرحهاي‌ مورد نظر را با توجه‌ به‌ مقررات‌ اين‌ آيين‌نامه‌ تهيه‌ و براي‌ تصويب‌ به‌ وزارت‌ كار ارسال‌ دارند.

شروع‌ ساختمان‌ محل‌هاي‌ مورد نظر و همچنين‌ بهره‌ برداري‌ از كارگاه‌هاي‌ مزبور منوط‌ به‌ اجازه‌ كتبي‌ وزارت‌ كار خواهد بود.

 فصل‌ اول‌ - كارگاه‌هاي‌ صنعتي‌ ساختمان‌ و محل‌ كار

عوامل‌ اطمينان‌

à    كليه‌ ساختمان‌هاي‌ دائمي‌ و موقتي‌ و موسساتي‌ كه‌ مشمول‌ مقررات‌ قانون‌ كار مي‌باشند بايد از نقطه‌ نظر ساختماني‌ واجد استحكام‌ كامل‌ بوده‌ و در محاسبه‌ پايه‌ و سقف‌ و كفها رعايت‌ نكات‌ زير بشود. (براي‌ رسيدگي‌ باين‌ منظور بايستي‌ خلاصه‌ محاسبات‌ فني‌ ضميمه‌ نقشه‌ها تسليمي‌ باشد.)

1.  تحمل‌ فشار ناشي‌ از حداكثر بارها و اشياء ثابت‌ و متحرك‌.

2.  تحمل‌ فشار ناشي‌ از ريزش‌ برف‌ - باران‌ - يخبندان‌ - باد و طوفان‌.

3.  تحمل‌ فشار ناشي‌ از بارهاي‌ معلق‌.

à    اطاق‌ها و محل‌ كار دائم‌ بايد لااقل‌ 3 متر از كف‌ تا سقف‌ ارتفاع‌ داشته‌ و فضاي‌ آن‌ بايد براي‌ حداكثر اشخاصي‌ كه‌ درآن‌ محل‌كار مي‌كنند براي‌ هرنفر12مترمكعب‌ كمتر نباشد.

تبصره‌ 1-  در محاسبه‌ متر مكعب‌ فضا حجم‌ اشغال‌ شده‌ بابت‌ اثاثيه‌ و ماشين‌ آلات‌ و مواد و لوازم‌ چيزي‌ كسر نمي‌گردد.

تبصره‌ 2-  در ساختمان‌هايي‌ كه‌ ارتفاع‌ هر طبقه‌ از فضاي‌ كار از 4 متر متجاوز باشد براي‌ محاسبه‌ حجم‌ لازم‌ فقط‌ تا ارتفاع‌ 4 متر منظور و محاسبه‌ مي‌گردد.

àدر فضاي‌ كارگاه‌ نصب‌ ماشين‌ آلات‌ و يا قرار دادن‌ اشياء و محصولات‌ نبايد مزاحمتي‌ براي‌ عبور و مرور و يا كار كارگران‌ ايجاد نمايد.

àدر اطراف‌ هر يك‌ از دستگاه‌هاي‌ ماشين‌ يا واحدهاي‌ كار بايد فضاي‌ كافي‌ منظور داشت‌ تا كارگران‌ بتوانند به‌ راحتي‌ براي‌ انجام‌ كارهاي‌ عادي‌ رفت‌ و آمد نموده‌ و در صورت‌ لزوم‌ اصلاحات‌ و تعميرات‌ و نقل‌ و انتقال‌ مواد مصرفي‌ يا توليدي‌ را انجام‌ دهند.

 خشت

نحوه ساخت خشت: خشت، خاک نمناک ویا گلی است که به آن شکل داده باشند.گل مصرفی مخلوط همگن و ورز دیده خاک وآب می باشد.گل مصرفی برای ساخت خشت باید 15تا20 درصد ماسه داشته باشدچنانچه کمتر از این مقدار باشد خشت ترک برمیدارد.

درحدود 25 درصداز وزن خشت تر را آب تشکیل میدهد واگر در این حالت در کوره قرار گیرد بخار آب تشکیل شده گازکوره را نمناک میکند و غبار خاکسترروی خشت چسبیده و آن را بدرنگ میکند. خشک کردن خشت باید همه جانبه وبه آهستگی انجام پذیردبطور کلی سه روش برای خشک کردن خشت وجود دارد:

ü خشت های تر رادر اتاق هایی که روی کوره ها می سازندقرار داده واز پایین اتاق هوای گرم وخشک به خشت میرسانند وهوای نمناک ازبالاخارج میشود.(روش هوفمان)

ü خشتها به طوراتوماتیک در واگنها چیده میشوند.این واگنها به اتاقهای مخصوص خشت خشک کنی هدایت میشوند ودر آنجا هوای داغ را از پایین وارد کرده وهوای سرد ونمناک شده ازبالا مکیده میشود.

ü خشت ها را روی واگنها قرا داده، ودرون تونلی مخصوص هدایت نموده واز ابتدا تا انتهای تونل بتدریج شدت گرما بیشتر میشود.در این روش خشتها یک روزه خشک میشوند.

آجـر

گلی که در خشت زدن برای تهیه آجراستفاده میشود شکل خمیری دارد وباید 15تا20درصدماسه داشته باشد. چنانچه مقدار ماسه آن کمترباشد،آجرموقع خشک شدن ترک میخورد و موقع پختن تغییر شکل زیادی می دهد واگر مقدار ماسه آن زیاد باشدآجر دارای تخلخل زیادی شده وسست میگردد.

اغلب همراه خاک رس مقداری سنگ آهک به مقدار کم وجود دارد که بلا مانع است و مقدار زیاد آن باعث کم شدن دمای ذوب آجر شده ودر نهایت آجر کج ومعوج درمی آید.

سنگ آهک در آجر                      مکیدن آب هنگام استفاده ودانه های آهک شکفته شده وباد میکنندکه اصطلاحا به آن «آلوئک»  میگویند.

سنگ گچ در آجر                      پس از مصرف آجر در ساختمان آب مکیده ودر سطح آجررو میزند ونمای ساختمانها را زشت میکند که به آن « سفیدک»  میگویند.

­­وجود اکسیدهای آهن در خاک رس آجر را قرمزکرده ودمای ذوب آن را پایین می آورد از این رو در آجرهای نسوز مقدار اکسیدهای آهن خیلی کم است.

موادآلی نظیر علف،شاخه و...در آجر                      موقع پختن می سوزندوجای آن درآجر خالی می ماندودر نتیجه آجر پوک میشود. به همین منظور برای تهیه آجرهای پوک وسبک میتوان خاک اره به گل آن اضافه نمود.

 آجرپزی

آجرپزی یعنی گرما دادن به خشت به اندازه ای که آب شیمیایی خاک گرفته شود و دانه های خاک در اثر حرارت به حد عرق کردن برسند ولی ذوب نشوند بلکه فقط به همدیگر چسبیده، به جسم سختی تبدیل شوند تا دارای مقاومت نسبتا خوبی باشند.

خاک رس درحدود1400درجه ذوب میشوند ولی به علت مواد خارجی، درجه ذوب آن پایین آمده و آجر ساختمانی در گرمای نزدیک900 درجه پخته میشود.

بطور کلی 3 نوع کوره آجرپزی وجود دارد که بشرح زیر است :

کوره چاهی : چاهی استوانه ای که در زمین حفر میشود  وآجرها در آن چیده میشوند سپس با گرمای کوره که در پایین کوره تعبیه شده و معمولا سوخت کوره را چوب،زغال سنگ ونفت سیاه تشکیل میدهد شروع به خشک کردن آجرها مینماید دراین کوره ها گرما وانرژی زیادی تلف میشود زیرا پس از آنکه خشت به آجر تبدیل شد باید چند روز صبر کرد تا آجرها سرد شود مدت زمان کار این کوره ها با توجه به ظرفیت محدود آنها در هر دوره حدود 15روز طول میکشد.دراین نوع کوره ها آجر وآتش ثابت هستند.

کوره هوفمان : این کوره را ابتدا یک بنّای آلمانی بنام «فردریچ هوفمان» ساخت.در این کوره ها ازهدررفتن گرما،به مقدار زیادی جلوگیری میشود کار این کوره پیوسته است وظرفیت بازدهی آن خیلی زیاد است.این کوره از دو قسمت تشکیل شده است : یکی فضای پخت ودیگری فضای دود ودودکش.فضای پخت از اتاقهایی به ابعاد 5/2×5 مترکه با یکدیگر مرتبط هستند تشکیل شده که به هر کدام (قمیر) میگویند. هر اتاقک یا قمیر به وسیله یک مجرا به مجرای سراسری دود مرتبط میباشد.دراین کوره آجر ثابت و آتش متحرک است.

کوره تونلی : کار این کوره شبیه تونل خشت خشک کن است، زیرا از یک طرف کوره واگن حامل خشت وارد شده واز طرف دیگرآجر سرد شده خارج میشود. دراین روش یک منبع آتش در وسط آن تعبیه شده که با حرکت واگنها یکی یکی از زیر منبع گرما حرکت کرده و خشک میشوند وهمزمان با بیرون آمدن سرد میشوند دراین روش میتوان سرعت حرکت واگنها را تنظیم نمود کارکوره تونلی کاملا پیوسته بوده و گرمای خیلی کمی تلف میشود امّا ساختن تونل وریل گذاری وقیمت واگنها گران است در این روش آجر متحرک وآتش ثابت است.

شکل و خواص آجر

در زمانهای قدیم آجر به اندازه 5×40×40 میساختند که به آن آجر نظامی میگفتندودر زمان حال به اندازه معمول 5×10×21 میسازند بطورکلی طول آجرباید دو برابرعرض آن بعلاوه یک باشد.آجرها ممکن است توپر، توخالی ویا سوراخ دارتهّیه شوند.

شکل سطح مقطع سوراخ های آجرمربع، مستطیل ویا گرد میباشد برای کم شدن وزن آجر آنهارا توخالی میسازند ولی در جاهایی که به مقاومت بیشتری نیاز است از این گونه آجرها استفاده نمیشود،بیشترین محل استفاده این گونه آجرها در سقفها و دیوارهای جدا کننده است که عایق انتقال صوت وحرارت میباشند.

ویژگیهای یک آجر خوب عبارتند از:آجر خوب صدای زنگ میدهد واین نشانه توپری و مقاومت خوب وپایداری آن در برابر یخبندان میباشد،کم ساییده میشود وسخت است.یک آجر خوب بین8 تا 18 درصد وزنش آب جذب میکند.

دو نوع آجری که بیشترین کاربرد را دارند عبارتنداز:

آجر نسوز: منظور از نسوز بودن بمعنای اصلا نسوختن نیست بلکه تا یک حرارت معینی را تحمل کرده وبعد از آن خواهد سوخت. رس در حرارت2050 درجه وسیلیس(ماسه) در دمای  1685 درجه ذوب میشود. بیشترین مواد موجود در آجرهای نسوزخاک رس، ماسه، دولومیت و...می باشند.

موارد استفاده آن درصنعت ذوب آهن،کارهای ساختمانی، بخاریها ودیگ های بخار میباشد.

 آجرلعابی: برای آنکه سطح آجرصاف، زیبا وصیقلی باشد وآب درآن نفوذ نکند ودر برابرمواد شیمیایی پایداربماند روی آن یک لعاب نازک میکشند.

برای این کارروی آجر را با لعاب بی رنگ یا رنگی اندود کرده،آن را میپزند. هنگام پختن لعاب، پوسته نازکی روی آجر بوجود میایدکه ضریب انبساط وانقباض لعاب و سفال بایستی یکسان باشد در غیر اینصورت پس از بکار رفتن لعاب ترک میخورد.

 جوشکاری